IAST
śrī-garga uvāca
śrutvā tadā śaunaka bhakti-yuktaḥ
śrī-maithilo jṣāna-bhṛtaṁ variṣṭhaḥ
natvā punaḥ prāha muniṁ mahantaṁ
devarṣi-vāryaṁ hari-bhakti-niṣṭhaḥ
Translation
śrī-gargaḥ uvāca - Śrī Garga Muni said; śrutvā - heariṅg; tadā - then; śaunaka - O Śaunaka; bhakti-yuktaḥ - full of devotion; śrī-maithilo - the King of Mithilā; jṣāna-bhṛtāṁ - of the wise; variṣṭhaḥ - the best; natvā - bowiṅg doen; punaḥ - again; prāha - said; muniṁ - to the sage; mahantaṁ - great; devarṣi-vāryaṁ - the best of the divine sages; hari - to Lord Hari; bhakti - devotional service; niṣṭhaḥ - faith.
Śrī Garga Muni said: O Śaunaka, when Bahulāśva, the king of Mithilā, who was filled witḥ faith and devotion to Lord Hari and who was the best of the wise, heard this, he again bowed down and spoke to the great sage Nārada, the best of the devarṣis.
IAST
śrī-bahulāśva uvāca
tvayā kulaṁ kau viśadī-kṛtaṁ me
śubhaṁ harer yad yaśasāmalena
śrī-kṛṣṇa-bhakta-kṣaṇa-saṅgamena
jano 'pi sat syād bahunā kim u svit
Translation
śrī-bahulāśvaḥ uvāca - Śrī Bahulāśva said; tvayā - by you; kulaṁ - the family; kau - bad; viśadī-kṛtaṁ - purified; me - of me; śubhaṁ - auspicious; harer - of Lord Hari; yad - which; yaśasā - by the fame; amalena - pure; śrī-kṛṣṇa - of Śrī Kṛṣṇa; bhakta - of the devotees; kṣaṇa - a moment's; saṅgamena - by the contact; jano - a person; api - also; sat - saint; syād - becomes; bahunā - more; kim u svit - what?
Śrī Bahulāśva said: By giving it the narrations of Lord Hari's pure glories you purified my materialistic family and made it auspicious. By a moment's touch with Lord Kṛṣṇa's devotee even an ordinary person will become a saint. What more need I say?
IAST
śrī-rādhayā pūrṇatamas tu sākṣād
gatvā vraje kiṁ caritaṁ cakāra
tad brūhi me deva ṛśe ṛśīśa
tri-tāpa-duḥkhāt paripāhi māṁ tvam
Translation
śrī-rādhayā - with Śrī Rādhā; pūrṇatamas - the Supreme Personality of Godhead; tu - indeed; sākṣād - directly; gatvā - having gone; vraje - to Vraja; kiṁ - what?; caritaṁ - activities; cakāra - did; tad - that; brūhi - please tell; me - to me; deva - lord; ṛśe - O sage; ṛśi - of the sages; īśa - O lord; tri - three; tāpa - of the sufferings; duḥkhāt - from the miseries; paripāhi - protect; māṁ - me; tvam - you.
What did the Supreme Personality of Godhead do when He came with Śrī Rādhā to Vraja? O Lord, O great sage, please tell me. O king of the sages, please save me from the three miseries.
IAST
śrī-nārada uvāca
dhanyaṁ kulaṁ yan niminā nṛpena
śrī-kṛṣṇa-bhaktena parat-pareṇa
pūrṇī-kṛtaṁ yatra bhavān prajātaḥ
śuktau hi muktā-bhavanaṁ na citram
Translation
śrī-nāradaḥ uvāca - Śrī Nārada said; dhanyaṁ - fortunate; kulaṁ - family; yat - what; niminā nṛpena - by King Nimi; śrī-kṛṣṇa-bhaktena - a devotee of Śrī Kṛṣṇa; parāt pareṇa - greater than the greatest; pūrṇī-kṛtaṁ - perfected; yatra - where; bhavān - you; prajātaḥ - born; śuktau - in an oyster; hi - indeed; muktā - of a pearl; bhavanaṁ - the birth; na - not; citram - surprising.
Śrī Nārada said: The family of your birth is fortunate for it was made perfect by King Nimi, who was a very great devotee of Lord Kṛṣṇa. It is not surprising that a pearl is born in an oyster.
IAST
atha prabhos tasya pavitra-līlāṁ
su-maṅgalāṁ saṁśṛṇutāṁ parasya
abhūt satāṁ yo bhuvi rakṣaṇārthaṁ
na kevalaṁ kaṁsa-vadhāya kṛṣṇaḥ
Translation
atha - then; prabhos - of the Lord; tasya - of Him; pavitra - pure; līlāṁ - pastimes; su-maṅgalāṁ - very auspicious; saṁśṛṇutāṁ - should be heard; parasya - of the Supreme; abhūt - was; satām - of the devotees; yo - who; bhuvi - the earth; rakṣaṇārthaṁ - to protect; na - not; kevalaṁ - only; kaṁsa-vadhāya - to kill Kaṁsa; kṛṣṇaḥ - Kṛṣṇa.
Please hear the purifying pastimes of the Supreme Personality of Godhead. The Lord did not only come to kill Kaṁsa. He also came to protect the devotees.
IAST
athaiva rādhā vṛśabhānu-patnyām
āveśya rūpaṁ mahasaḥ parākhyam
kalindajā-kula-nikuṣja-deśe
su-mandire sāvatatāra rājan
Translation
atha - then; eva - indeed; rādhā - Rādhā; vṛśabhānu-patnyām - in the wife of Vṛṣabhānu; āveśya - entering; rūpaṁ - form; mahasaḥ - of glory; para - transcendental; ākhyam - named; kalindajā - of the Yamunā; kula - shore; nikuṣja-deśe - in the forest grove; su-mandire - in a great palace; sā - She; avatatāra - descended; rājan - O king.
Then, placing Her glorious transcendental form in (the womb of) King Vṛṣabhānu's wife, Śrī Rādhā descended into a great palace in a garden by the Yamunā's shore.
IAST
ghanāvṛte vyomni dinasya madhye
bhadre site nāga-tithau ca some
avākiran deva-gaṇāḥ sphuradbhis
tan-mandire nandanajaiḥ prasūnaiḥ
Translation
ghana - with clouds; āvṛte - covered; vyomni - the sky; dinasya - of the day; madhye - in the middle; bhādre - in the month of Bhadra; site - during the bright fortnight; nāga-tithau - on the eighth day; ca - also; some - on the day of the moon (Monday); avākiran - scattered; deva-gaṇāḥ - the demigods; sphuradbhis - with blossoming; tan-mandire - on that palace; nandanajaiḥ - grown in the Nandana gardens; prasūnaiḥ - flowers.
In the month of Bhādra (August-September), on a Monday that was the eighth day of the bright fortnight of the moon, at midday, when the sky was covered with clouds, (to celebrate Rādhā's descent) the demigods scattered flowers that had blossomed in the Nandana gardens.
IAST
rādhāvatāreṇa tadā babhūvur
nadyo 'malāmbhaś ca diśaḥ praseduḥ
vavuś ca vātā aravinda-rāgaiḥ
su-śītalāḥ sundara-manda-yānāḥ
Translation
rādhā - of Śrī Rādhā; avatāreṇa - by the descent; tadā - then; babhūvur - became; nadyo - the rivers; amala - pure; ambhas - waters; ca - and; diśaḥ - the directions; praseduḥ - became happy and auspicious; vavus - blew; ca - also; vātās - breezes; aravinda - of lotus flowers; rāgaiḥ - with pollen; su-śītalāḥ - very cool; sundara - beautiful; manda - slowly; yānāḥ - going.
Because of Rādhā's descent the rivers became very pure and clear, the directions became auspicious and happy, and graceful, gentle, cooling breezes carried the pollen of lotus flowers.
IAST
sutāṁ śarac-candra-śatābhirāmāṁ
dṛṭṭvātha kīrtir mudam āpa gopī
śubhaṁ vidhāyāśu dadau dvijebhyo
dvi-lakṣam ānanda-karaṁ gavāṁ ca
Translation
sutāṁ - daughter; śarat - autumn; candra - moons; śata - hundred; abhirāmaṁ - beautiful; dṛṭṭvā - seeing; atha - then; kīrtir - Kīrti; mudam - happiness; āpa - attained; gopī - the gopī; śubhaṁ - auspicious; vidhāya - giving; āśu - at once; dadau - gaving; dvijebhyo - to the brāhmaṇas; dvi-lakṣam - two hundred thousand; ānanda - bliss; karaṁ - donation; gavān - cows; ca - also.
Gazing at her daughter beautiful as hundreds of moons, the gopī Kīrti became happy. To bring auspiciousness she gave two hundred thousand cows in charity to please the brāhmaṇas.
IAST
preṅkhe khacid-ratna-mayūkha-pūrṇe
suvarṇa-yukte kṛta-candanāṅge
andolitā sā vavṛdhe sakhī-janair
dine dine candra-kaleva bhābhiḥ
Translation
preṅkhe khacid-ratna-mayūkha-pūrṇe suvarṇa-yukte kṛta-candanāṅge andolitā sā vavṛdhe sakhī-janair dine dine candra-kaleva bhābhiḥ
IAST
yad-darśanaṁ deva-varaiḥ su-durlabhaṁ
yajṣair na vāptaṁ jana-janma-koṭibhiḥ
sa-vigrahaṁ taṁ vṛśabhānu-mandire
lalanti lokā lalanā-pralālanaiḥ
Translation
yad-darśanaṁ deva-varaiḥ su-durlabhaṁ yajṣair na vāptaṁ jana-janma-koṭibhiḥ sa-vigrahaṁ taṁ vṛśabhānu-mandire lalanti lokā lalanā-pralālanaiḥ
IAST
śrī-rāsa-raṅgasya vikāśa-candrikā
dīpāvalīr yā vṛśabhānu-mandire
goloka-cūḍā-maṇi-kaṇṭha-bhūśaṇāṁ
dhyātvā parāṁ tāṁ bhuvi paryaṭāmy aham
Translation
śrī-rāsa-raṅgasya vikāśa-candrikā dīpāvalīr yā vṛśabhānu-mandire goloka-cūḍā-maṇi-kaṇṭha-bhūśaṇāṁ dhyātvā parāṁ tāṁ bhuvi paryaṭāmy aham
IAST
śrī-bahulāśva uvāca
vṛśabhāno raho-bhāgyaṁ
yaśā rādhā sutābhavat
kalāvatyā sucandreṇa
kiṁ kṛtaṁ pūrva-janmani
Translation
śrī-bahulāśva uvāca vṛśabhāno raho-bhāgyaṁ yaśā rādhā sutābhavat kalāvatyā sucandreṇa kiṁ kṛtaṁ pūrva-janmani
IAST
śrī-nārada uvāca
nṛga-putro mahā-bhāgaḥ
sucandro nṛpatīśvaraḥ
cakravartī harer aṁso
babhūvātīva-sundaraḥ
Translation
śrī-nārada uvāca nṛga-putro mahā-bhāgaḥ sucandro nṛpatīśvaraḥ cakravartī harer aṁso babhūvātīva-sundaraḥ
IAST
pitṛṇāṁ manasī-kanyās
tisro 'bhuvan manoharāḥ
kalāvatī ratnamālā
menakā nāma nāmataḥ
Translation
pitṛṇāṁ manasī-kanyās tisro 'bhuvan manoharāḥ kalāvatī ratnamālā menakā nāma nāmataḥ
IAST
kalāvatīṁ sucandrāya
harer aṁsāya dhīmate
vaidehāya ratnamālāṁ
menakāṁ ca himādraye
pāribarheṇa vidhinā
svecchabhiḥ pitaro daduḥ
Translation
kalāvatīṁ sucandrāya harer aṁsāya dhīmate vaidehāya ratnamālāṁ menakāṁ ca himādraye pāribarheṇa vidhinā svecchabhiḥ pitaro daduḥ
IAST
sītābhūd ratnamālāyāṁ
menakāyāṁ ca pārvatī
dvayoś caritraṁ viditaṁ
purāṇeṣu mahā-mate
Translation
sītābhūd ratnamālāyāṁ menakāyāṁ ca pārvatī dvayoś caritraṁ viditaṁ purāṇeṣu mahā-mate
IAST
sucandro 'tha kalāvatyā
gomatī-tīraje vane
divyair dvādaśabhir varśais
tatāpa brahmaṇas tapaḥ
Translation
sucandro 'tha kalāvatyā gomatī-tīraje vane divyair dvādaśabhir varśais tatāpa brahmaṇas tapaḥ
IAST
atho vidhis tam āgatya
varaṁ brūhīty uvāca ha
śrutvā valmīka-deśāc ca
niryayau divya-rūpa-dhṛk
Translation
atho vidhis tam āgatya varaṁ brūhīty uvāca ha śrutvā valmīka-deśāc ca niryayau divya-rūpa-dhṛk
IAST
taṁ natvovāca me bhūyād
divyaṁ mokṣaṁ parat-param
tac chrutvā duḥkhitā sādhvī
vidhiṁ prāha kalāvatī
Translation
taṁ natvovāca me bhūyād divyaṁ mokṣaṁ parat-param tac chrutvā duḥkhitā sādhvī vidhiṁ prāha kalāvatī
IAST
patir eva hi nārīṇāṁ
daivataṁ paramaṁ smṛtam
yadi mokṣam asau yāti
tadā me kā gatir bhavet
Translation
patir eva hi nārīṇāṁ daivataṁ paramaṁ smṛtam yadi mokṣam asau yāti tadā me kā gatir bhavet
IAST
etad vinā na jīvāmi
yadi mokṣaṁ pradāsyasi
tubhyaṁ śāpaṁ pradāsyāmi
pati-vīkṣepa-vihvalā
Translation
etad vinā na jīvāmi yadi mokṣaṁ pradāsyasi tubhyaṁ śāpaṁ pradāsyāmi pati-vīkṣepa-vihvalā
IAST
śrī-brahmovāca tvac-chāpād bhaya-bhīto 'haṁ
me varo 'pi mṛśā na hi
tasmāt tvaṁ prāṇa-patinā
sārdhaṁ gaccha tripiśṭapam
Translation
śrī-brahmovāca tvac-chāpād bhaya-bhīto 'haṁ me varo 'pi mṛśā na hi tasmāt tvaṁ prāṇa-patinā sārdhaṁ gaccha tripiśṭapam
IAST
bhuktvā sukhāni kālena
yuvāṁ bhūmau bhaviśyathaḥ
gaṅgā-yamunayor madhye
dvāparānte ca bhārate
Translation
bhuktvā sukhāni kālena yuvāṁ bhūmau bhaviśyathaḥ gaṅgā-yamunayor madhye dvāparānte ca bhārate
IAST
yuvayo rādhikā sākṣāt
paripūrṇatama-priyā
bhaviśyati yadā putrī
tadā mokṣaṁ gamiśyathaḥ
Translation
yuvayo rādhikā sākṣāt paripūrṇatama-priyā bhaviśyati yadā putrī tadā mokṣaṁ gamiśyathaḥ
IAST
śrī-nārada uvāca
itthaṁ brahma-vareṇātha
divyenāmogha-rūpiṇā
kalāvatī-sucandrau ca
bhūmau tau dvau babhūvatuḥ
Translation
śrī-nārada uvāca itthaṁ brahma-vareṇātha divyenāmogha-
rūpiṇā kalāvatī-sucandrau ca bhūmau tau dvau babhūvatuḥ
IAST
kalāvatī kānyakuṣje
bhalandana-nṛpasya ca
jāti-smarā hy abhūd divyā
yajṣa-kuṇḍa-samudbhavā
Translation
kalāvatī kānyakuṣje bhalandana-nṛpasya ca jāti-
smarā hy abhūd divyā yajṣa-kuṇḍa-samudbhavā
IAST
sucandro vṛśabhānv-ākhyaḥ
surabhānu-gṛhe 'bhavat
jāti-smāro gopa-varaḥ
kāmadeva ivāparaḥ
Translation
sucandro vṛśabhānv-ākhyaḥ surabhānu-gṛhe 'bhavat jāti-smāro gopa-varaḥ kāmadeva ivāparaḥ
IAST
sambandhaṁ yojayām āsa
nanda-rājo mahā-matiḥ
tayoś ca jāti-smarayor
icchator icchayā dvayoḥ
Translation
sambandhaṁ yojayām āsa nanda-rājo mahā-matiḥ tayoś ca jāti-smarayor icchator icchayā dvayoḥ
IAST
vṛśabhānoḥ kalāvatyā
akhyānaṁ śṛṇute naraḥ
sarva-pāpa-vinirmuktaḥ
kṛṣṇa-sāyujyam āpnuyāt
Translation
vṛśabhānoḥ kalāvatyā akhyānaṁ śṛṇute naraḥ sarva-
pāpa-vinirmuktaḥ kṛṣṇa-sāyujyam āpnuyāt