SB 4.1.49

SB 4.1.49

Devanagari

पितृभ्य एकां युक्तेभ्यो भवायैकां भवच्छिदे । श्रद्धा मैत्री दया शान्तिस्तुष्टि: पुष्टि: क्रियोन्नति: ॥ ४९ ॥ बुद्धिर्मेधा तितिक्षा ह्रीर्मूर्तिर्धर्मस्य पत्नय: । श्रद्धासूत शुभं मैत्री प्रसादमभयं दया ॥ ५० ॥ शान्ति: सुखं मुदं तुष्टि: स्मयं पुष्टिरसूयत । योगं क्रियोन्नतिर्दर्पमर्थं बुद्धिरसूयत ॥ ५१ ॥ मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्री: प्रश्रयं सुतम् । मूर्ति: सर्वगुणोत्पत्तिर्नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥

Verse text

pitṛbhya ekāṁ yuktebhyo bhavāyaikāṁ bhava-cchide śraddhā maitrī dayā śāntis tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kriyonnatiḥ buddhir medhā titikṣā hrīr mūrtir dharmasya patnayaḥ śraddhāsūta śubhaṁ maitrī prasādam abhayaṁ dayā śāntiḥ sukhaṁ mudaṁ tuṣṭiḥ smayaṁ puṣṭir asūyata yogaṁ kriyonnatir darpam arthaṁ buddhir asūyata medhā smṛtiṁ titikṣā tu kṣemaṁ hrīḥ praśrayaṁ sutam mūrtiḥ sarva-guṇotpattir nara-nārāyaṇāv ṛṣī

Synonyms

pitṛbhyaḥ to the Pitās ; ekām one daughter ; yuktebhyaḥ the assembled ; bhavāya to Lord Śiva ; ekām one daughter ; bhava chide — who delivers from the material entanglement ; śraddhā, maitrī, dayā, śāntiḥ, tuṣṭiḥ, puṣṭiḥ, kriyā, unnatiḥ, buddhiḥ, medhā, titikṣā, hrīḥ, mūrtiḥ names of thirteen daughters of Dakṣa ; dharmasya of Dharma ; patnayaḥ the wives ; śraddhā Śraddhā ; asūta gave birth to ; śubham Śubha ; maitrī Maitrī ; prasādam Prasāda ; abhayam Abhaya ; dayā Dayā ; śāntiḥ Śānti ; sukham Sukha ; mudam Muda ; tuṣṭiḥ Tuṣṭi ; smayam Smaya ; puṣṭiḥ Puṣṭi ; asūyata gave birth to ; yogam Yoga ; kriyā Kriyā ; unnatiḥ Unnati ; darpam Darpa ; artham Artha ; buddhiḥ Buddhi ; asūyata begot ; medhā Medhā ; smṛtim Smṛti ; titikṣā Titikṣā ; tu also ; kṣemam Kṣema ; hrīḥ Hrī ; praśrayam Praśraya ; sutam son ; mūrtiḥ Mūrti ; sarva guṇa — of all respectable qualities ; utpattiḥ the reservoir ; nara nārāyaṇau — both Nara and Nārāyaṇa ; ṛṣī the two sages .

Translation

One of the remaining two daughters was given in charity to the Pitṛloka, where she resides very amicably, and the other was given to Lord Śiva, who is the deliverer of sinful persons from material entanglement. The names of the thirteen daughters of Dakṣa who were given to Dharma are Śraddhā, Maitrī, Dayā, Śānti, Tuṣṭi, Puṣṭi, Kriyā, Unnati, Buddhi, Medhā, Titikṣā, Hrī and Mūrti. These thirteen daughters produced the following sons: Śraddhā gave birth to Śubha, Maitrī produced Prasāda, Dayā gave birth to Abhaya, Śānti gave birth to Sukha, Tuṣṭi gave birth to Muda, Puṣṭi gave birth to Smaya, Kriyā gave birth to Yoga, Unnati gave birth to Darpa, Buddhi gave birth to Artha, Medhā gave birth to Smṛti, Titikṣā gave birth to Kṣema, and Hrī gave birth to Praśraya. Mūrti, a reservoir of all respectable qualities, gave birth to Śrī Nara-Nārāyaṇa, the Supreme Personality of Godhead.

Translation (Visvanatha Cakravarti Thakura)

He gave one daughter to the Pitṛs combined and one daughter to Śiva, who destroys material existence. The names of the thirteen daughters of Dakṣa who were given to Dharma are Śraddhā, Maitrī, Dayā, Sānti, Tuṣṭi, Puṣṭi, Kriyā, Unnati, Buddhi, Medhā, Titikṣā, Hrī and Mūrti. Śraddhā gave birth to Śubha, Maitrī produced Prasāda, Dayā gave birth to Abhaya. Yuktebhaḥ means together. By the original meaning of the words the daughters starting with Śraddhā are the presiding deities of various śaktis of ṣattva-guṇa. These daughters had corresponding qualities.